Tại nhiều hòn đảo nhỏ của Hy Lạp, dân số suy giảm đang kéo theo những thay đổi rõ rệt trong đời sống cộng đồng, khi ngày càng ít trẻ em và nhiều dịch vụ thiết yếu khó duy trì. Trường học là một trong những nơi cảm nhận rõ sự thay đổi ấy. Trên đảo Kalamos của Hy Lạp, một ngôi trường tiểu học đang đứng trước nguy cơ phải đóng cửa, phản ánh sức ép từ tỷ lệ sinh giảm và già hóa dân số, đặc biệt tại những cộng đồng xa xôi.

Trường tiểu học trên đảo Kalamos hiện chỉ còn 2 học sinh lớp 6. Khi các em chuyển lên cấp hai trên đất liền vào năm học tới, ngôi trường sẽ không còn học sinh.

Bà Chryssa Ntalaka, giáo viên tiểu học, cho biết: “Năm nay chỉ có 2 học sinh lớp 6, một nam và một nữ, là những học sinh cuối cùng. Năm sau các em sẽ lên cấp hai, nên hoạt động của trường chúng tôi sẽ bị đình chỉ”.

Với các học sinh lớn hơn trên đảo, việc đến trường đồng nghĩa với đi thuyền khoảng nửa giờ sang đất liền. Biển động có thể khiến việc đi lại bị gián đoạn, ảnh hưởng đến việc học.

Em Antonis Aivalioti chia sẻ: “Dĩ nhiên em muốn sống ở Kalamos, nhưng em buộc phải rời đi. Em yêu hòn đảo này, nơi này, nhưng ở đây hoàn toàn không có sự phát triển nào”.

Chỉ riêng năm 2026, vì số lượng học sinh quá thấp, Hy Lạp đã đóng cửa 75 trường học và tạm dừng hoạt động tại hơn 400 trường khác. Tình trạng thiếu học sinh cũng phản ánh cuộc khủng hoảng nhân khẩu học tại Hy Lạp.

Ông Aris Alexopoulos, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Động lực Dân số vùng Crete, cho biết: “Năm 2011, lần đầu tiên chúng tôi có số ca tử vong nhiều hơn số ca sinh, và đó là lúc sự suy giảm bắt đầu. Đến năm 2050, dân số Hy Lạp sẽ giảm từ 10,5 triệu người hiện nay xuống còn khoảng 8 đến 8,5 triệu và người trẻ của chúng ta sẽ trở thành thiểu số”.

Khi số trẻ em giảm, việc duy trì trường học và các dịch vụ thiết yếu tại những vùng xa xôi ngày càng khó khăn. Ngược lại, sự thiếu hụt những điều kiện này cũng khiến các gia đình trẻ khó lựa chọn gắn bó lâu dài với nơi mình sinh sống.

Tại Kalamos, nguy cơ trường học đóng cửa cũng đồng nghĩa với việc cô giáo có thể phải rời đảo. Từ một ngôi trường chỉ còn 2 học sinh, câu chuyện đặt ra rộng hơn về tương lai của những cộng đồng nhỏ tại Hy Lạp, làm thế nào để nơi đây vẫn là những vùng đất có người muốn sống, chứ không chỉ là nơi người ta buộc phải rời đi.