Thị trường lao động đang chuyển dịch mạnh mẽ. Không chỉ chuyên môn, doanh nghiệp nay đặt ra những chuẩn mực cao hơn từ tư duy phản biện, kỹ năng giải quyết vấn đề đến năng lực số. Đáng chú ý, trí tuệ nhân tạo AI đã và đang trở thành yếu tố then chốt làm thay đổi tiêu chí tuyển dụng của doanh nghiệp với sinh viên mới ra trường.

Với nhiều sinh viên năm cuối, biết sử dụng AI giờ đây không còn là lợi thế cạnh tranh, mà đã trở thành kỹ năng bắt buộc. Thực tế này đang tạo ra không ít áp lực cho các sinh viên trước ngưỡng cửa nghề nghiệp.

Trong báo cáo nâng tầm nhân lực năm 2026 phản ánh: Khoảng cách giữa yêu cầu tuyển dụng và năng lực sinh viên vẫn còn đáng kể. Trong 7 năng lực được doanh nghiệp coi trọng, có tới 6 năng lực chưa đạt kỳ vọng. Thiếu hụt lớn nhất nằm ở quản lý thời gian, giải quyết vấn đề, giao tiếp và khả năng thích ứng.

Năng lực áp dụng công nghệ là điểm sáng, nhưng 94% doanh nghiệp cho biết yêu cầu về năng lực số và AI đã tăng so với vài năm trước.

GS. Rich Bennett - Phó Hiệu trưởng Đại học Anh quốc Việt Nam (BUV) cho biết: "AI không chỉ tạo ra nhu cầu về nhân sự công nghệ chuyên sâu, mà đã trở thành năng lực phổ biến trong nhiều vị trí. Chúng ta phải rất cẩn trọng để không đào tạo ra những tấm bằng có hạn sử dụng ngắn, không trang bị đủ cho sinh viên các kỹ năng làm việc cần thiết".

Trí tuệ nhân tạo đang tác động trực tiếp đến cách doanh nghiệp lựa chọn ứng viên. Gần 85% doanh nghiệp được khảo sát cho biết AI đã hoặc đang làm thay đổi tiêu chí tuyển dụng tân cử nhân. Sự thành thạo công nghệ của các bạn trẻ là chưa đủ.

Áp lực từ thị trường lao động đang thúc đẩy các trường đại học phải chuyển mình mạnh mẽ. Việc đưa các khung tiêu chuẩn sử dụng AI vào đánh giá, kiểm tra chỉ là bước đầu. Để không bị đào thải, mỗi sinh viên không chỉ cần học cách làm chủ công nghệ đúng đắn, mà quan trọng hơn hết, vẫn phải khẳng định bản thân bằng năng lực thực chất.