Đây là lần đầu tiên trong gần hai thập kỷ qua hai nước tiến hành xem xét lại nguyên tắc hợp tác quốc phòng, nhằm tăng cường khả năng đối phó với những thách thức trong một môi trường an ninh đang thay đổi tại khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Nguyên tắc chỉ đạo hiện nay giữa Nhật Bản và Mỹ vốn đã từng được sửa đổi vào năm 1997 để chuẩn bị cho trường hợp xảy ra tình huống bất ngờ trên bán đảo Triều Tiên. Tuy nhiên, nguyên tắc này vẫn chỉ giới hạn hợp tác quốc phòng trong phạm vi khu vực quanh Nhật Bản. Do vậy, Tokyo và Washington đặt mục tiêu xác định lại mô hình hợp tác cần thiết để có thể phản ứng linh hoạt và kịp thời trước các tình huống xấu có thể xảy ra tại những khu vực khác như trên biển Hoa Đông.

Ông David Shear, Trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ phụ trách khu vực châu Á-Thái Bình Dương cho biết: “Trong thời gian qua, chúng tôi đã hết sức nỗ lực xem xét lại toàn diện môi trường an ninh và những thách thức mà liên minh Mỹ - Nhật đang phải đối mặt. Tôi hy vọng sự hợp tác giữa Mỹ và Nhật trong tương lai sẽ luôn chặt chẽ, mạnh mẽ và cũng linh hoạt, giải quyết hiệu quả các thách thức”.

Nguyên tắc chỉ đạo mới cũng sẽ quy định cho Nhật Bản một trách nhiệm lớn hơn trong việc đảm bảo an ninh của chính mình cũng như trong khu vực, nhằm giảm bớt gánh nặng cho quân đội Mỹ.

Phản ứng trước động thái này, phía Trung Quốc cho biết, họ sẽ theo dõi sát sao sự điều chỉnh về nguyên tắc chỉ đạo hợp tác quốc phòng giữa Nhật Bản và Mỹ, đồng thời cho rằng sự điều chỉnh này không nên làm tổn hại đến những lợi ích của bên thứ ba, trong đó có Trung Quốc.