Trung Quốc đã đưa vào vận hành trung tâm dữ liệu dưới nước chạy bằng điện gió đầu tiên trên thế giới ngoài khơi Thượng Hải, trong bối cảnh nước này tìm cách giải quyết nhu cầu năng lượng ngày càng lớn do sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo.

Dự án trình diễn trung tâm dữ liệu dưới biển Shanghai Lingang bắt đầu hoạt động từ tháng 5, có công suất 24 MW. Đây là dự án hợp tác giữa HiCloud Technology và China Communications Construction, một doanh nghiệp nhà nước của Trung Quốc.

Trung tâm dữ liệu là nơi đặt hệ thống máy chủ để lưu trữ, xử lý và truyền tải dữ liệu. Công trình này nằm cách bờ biển Thượng Hải hơn 10 km, được đặt ở độ sâu 10 m dưới mặt nước và sử dụng điện từ một trang trại điện gió ngoài khơi gần đó.

Theo Chính phủ Trung Quốc, trung tâm dữ liệu này giúp giảm mức tiêu thụ điện hơn 1/5 so với các trung tâm dữ liệu trên đất liền. Ngoài việc sử dụng năng lượng tái tạo, công trình còn tận dụng khả năng làm mát tự nhiên của nước biển, qua đó giảm nhu cầu điện cho hệ thống làm mát máy chủ.

Với các trung tâm dữ liệu truyền thống trên đất liền, khoảng 25% đến 40% tổng nhu cầu điện đến từ việc vận hành hệ thống nước lạnh để ngăn máy chủ quá nhiệt. Các trung tâm dữ liệu, vốn được xem là hạ tầng vật lý quan trọng của trí tuệ nhân tạo, cũng bị chú ý vì tiêu thụ nhiều nước. Việc đặt trung tâm dữ liệu dưới biển có thể giúp giảm nhu cầu sử dụng nước ngọt.

Viện Nước, Môi trường và Sức khỏe thuộc Đại học Liên hợp quốc cảnh báo lượng nước tiêu thụ liên quan đến các trung tâm dữ liệu có thể đạt 9.300 tỷ lít vào năm 2030, đủ đáp ứng nhu cầu nước sinh hoạt hằng năm của 1,3 tỷ người tại khu vực châu Phi cận Sahara.

Trung Quốc không phải nước đầu tiên thử nghiệm trung tâm dữ liệu dưới nước. Năm 2018, Microsoft từng triển khai dự án thí điểm tại vùng biển quanh Orkney, Scotland, và công bố kết quả tích cực 2 năm sau đó. Tuy nhiên, dự án tại Thượng Hải là trung tâm dữ liệu dưới nước đầu tiên sử dụng điện gió ngoài khơi.

Dự án Shanghai Lingang nhận khoản đầu tư 1,6 tỷ Nhân dân tệ, tương đương 177 triệu Bảng Anh, theo Chính phủ Trung Quốc. Dù vậy, các chuyên gia cho rằng trung tâm dữ liệu dưới nước có thể gây rủi ro cho hệ sinh thái biển, như làm xáo trộn trầm tích hoặc khiến nước biển nóng lên cục bộ. Những rủi ro này được đánh giá có thể kiểm soát, nhưng cần tiếp tục được theo dõi.