Tổng Thư ký NATO Mark Rutte đã hối thúc các doanh nghiệp quốc phòng tăng đầu tư để đáp ứng nhu cầu quốc phòng ngày càng lớn của NATO. Năm 2025, NATO đã đầu tư 37 tỷ USD để mở rộng năng lực công nghiệp quốc phòng. Và dự kiến đến năm 2027 tới, NATO có thể sản xuất khoảng 4 triệu quả đạn pháo mỗi năm, cao gần gấp đôi mức hiện nay.

NATO cũng đã công bố hàng loạt sáng kiến quốc phòng mới. Theo đó, nhiều chương trình hợp tác và mua sắm vũ khí mới trị giá hàng chục tỷ USD đã được công bố tại Hội nghị thượng đỉnh NATO. Trong đó, ông Rutte đã giới thiệu Sáng kiến Drone Edge nhằm nâng cao năng lực phòng chống máy bay không người lái (UAV), với cam kết đầu tư hơn 40 tỷ USD.

NATO đồng thời triển khai chương trình hợp tác công nghiệp trị giá 2,8 tỷ USD, cho phép các doanh nghiệp Mỹ phối hợp với đối tác châu Âu sản xuất xe tăng, tên lửa và nhiều khí tài khác ngay tại châu Âu. Liên minh quân sự này cũng công bố kế hoạch thay thế đội máy bay cảnh báo sớm bằng máy bay trinh sát Global Eye do hãng Saab (Thụy Điển) sản xuất.

NATO đang thúc đẩy các nước thành viên tăng ngân sách quốc phòng lên 5% GDP vào năm 2035 và châu Âu phải gánh vác nhiều hơn trách nhiệm an ninh. Việc đầu tư hàng tỷ USD vào quốc phòng mới chỉ là bước khởi đầu. Bài toán "gai góc" cần giải đó là việc chuyển hóa dòng tiền ấy thành năng lực tác chiến thực chất, thành các nhà máy, dây chuyền sản xuất tự chủ và một hệ thống vũ khí đồng bộ, chuẩn châu Âu.

Một năm trước, các nước NATO thống nhất sẽ chi nhiều hơn cho quốc phòng. Một năm sau, ưu tiên đã thay đổi. Câu hỏi không còn là chi bao nhiêu tiền, mà là biến số tiền đó thành sức mạnh quân sự như thế nào. Theo giới phân tích, Hội nghị thượng đỉnh NATO năm nay đánh dấu sự chuyển hướng rõ nét từ các cam kết tài chính sang tăng cường năng lực quân sự và năng lực sản xuất quốc phòng.

Ông Andrew Gray - Biên tập viên phụ trách khu vực châu Âu thuộc hãng tin Reuters - nói: "Năm ngoái là câu chuyện về tiền. Còn năm nay là câu chuyện số tiền đó sẽ tạo ra sức mạnh quân sự như thế nào".

Ngay trước thềm Hội nghị thượng đỉnh NATO, nhiều quốc gia thành viên đã công bố các kế hoạch đầu tư mới nhằm hiện thực hóa mục tiêu 5% GDP.