Ngày 24/9, công ty Google thuộc tập đoàn Alphabet cho biết sẽ phóng một vệ tinh thử nghiệm vào tuần tới, đánh dấu lần đầu hãng kiểm tra chip trí tuệ nhân tạo (AI) trên quỹ đạo.

Hoạt động này nằm trong Dự án Suncatcher nhằm nghiên cứu khả năng đặt hạ tầng điện toán AI quy mô lớn trong không gian.

Theo kế hoạch, vệ tinh nguyên mẫu mang các bộ xử lý Tensor (TPU) của Google sẽ được đưa lên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp trong chuyến phóng Transporter-18 của SpaceX, với sự hợp tác của công ty vệ tinh Planet Labs.

Google sẽ đánh giá khả năng phần cứng chịu được lực tác động khi phóng, bức xạ và nhiệt độ khắc nghiệt, đồng thời kiểm tra liệu chip AI có thể vận hành ổn định trong không gian hay không.

Bức xạ trong vũ trụ có thể làm gián đoạn hoạt động hoặc làm suy giảm hiệu năng thiết bị điện tử, trong đó có nguy cơ gây lỗi dữ liệu.

Google cho biết hãng đã thử nghiệm các TPU khi xử lý tác vụ AI tại một cơ sở của Đại học California, Davis, song vẫn cần kiểm tra trên quỹ đạo để đánh giá tác động của môi trường thực tế.

Bên cạnh đó, Google cũng sẽ thử nghiệm hệ thống tản nhiệt kết hợp ống dẫn nhiệt với bộ tản nhiệt cho các chip tiêu thụ nhiều điện năng. Trong môi trường chân không, không thể làm mát thiết bị bằng luồng không khí theo cách thông thường.

Google cùng một số doanh nghiệp, trong đó có SpaceX và Starcloud, đang nghiên cứu khả năng đặt trung tâm dữ liệu trên quỹ đạo Trái Đất tầm thấp.

Mô hình này hướng tới tận dụng ánh sáng Mặt Trời gần như liên tục để cung cấp điện cho hoạt động điện toán AI, đồng thời giảm phụ thuộc vào nguồn điện trên mặt đất.

Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, chi phí phóng cao, những hạn chế về kỹ thuật và năng lực sản xuất vệ tinh có thể khiến mô hình này còn mất nhiều năm mới có khả năng thương mại.

Công ty công nghệ Mỹ cho biết sứ mệnh Suncatcher đầu tiên nhằm thu thập dữ liệu trên quỹ đạo và xác định các nguy cơ trục trặc, chứ chưa phải thử nghiệm một trung tâm dữ liệu hoàn chỉnh.

Hãng dự kiến phóng thêm hai vệ tinh vào năm 2027 để thử nghiệm đường truyền laser băng thông cao, công nghệ cần thiết để kết nối các cụm máy tính trên quỹ đạo trong tương lai./.