Động thái này được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa cho các nước xuất khẩu gạo lớn như Việt Nam. Philippines tiếp tục là thị trường nhập gạo của nước ta nhiều nhất, chiếm gần 45% sản lượng xuất khẩu 7 tháng qua, tiếp đến là Trung Quốc 19%. Đầu tháng 8, Bộ Nông nghiệp Philippines thông tin sẽ không áp lệnh cấm nhập khẩu đến cuối năm để chuẩn bị nguồn gạo ứng phó với El Nino. Đây cũng là cơ hội cho các doanh nghiệp trong việc xuất khẩu sang thị trường này với giá tốt. Cùng với đó, các thị trường châu Á khác cũng được dự báo tiếp tục quan tâm đến gạo chất lượng cao, an toàn và có nguồn cung ổn định.

Thị trường gạo thế giới những tháng cuối năm có thể tiếp tục biến động do thời tiết, thiếu nước và bất ổn địa chính trị. Trong bối cảnh nhiều nước tăng dự trữ để bảo đảm an ninh lương thực, theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Việt Nam được đánh giá có thể xuất khẩu thêm khoảng 2-2,5 triệu tấn gạo từ nay đến cuối năm.

Báo cáo mới nhất của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên hợp quốc cho thấy El Nino đang làm gia tăng nguy cơ thời tiết cực đoan trên diện rộng, có thể tác động trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp, nguồn cung thực phẩm, sinh kế của người dân và khả năng tiếp cận lương thực của hàng triệu hộ gia đình nghèo. Liên hợp quốc cảnh báo hiện tượng El Nino gia tăng có thể đẩy thêm 49 triệu người trên thế giới rơi vào tình trạng thiếu lương thực nghiêm trọng, đưa tổng số người đối mặt với nạn đói cấp tính lên khoảng 274 triệu vào cuối năm 2027.

Ông Andrew Whitelaw, chuyên gia tại công ty tư vấn nông nghiệp Episode 3 của Australia, cho rằng, ngay cả trong điều kiện hạn hán, việc quản lý tưới tiêu tốt hơn và những tiến bộ trong khoa học cây trồng đồng nghĩa với việc sản lượng vẫn có thể đáp ứng nhu cầu thị trường. Nguy cơ ảnh hưởng đến nguồn cung và giá lương thực toàn cầu vẫn hiện hữu, nhưng nhờ sự chuẩn bị kỹ lưỡng hơn, các tác động sẽ ít nghiêm trọng hơn nhiều so với những thập kỷ trước.

Hiện tượng El Nino cực mạnh rõ ràng đang là một thách thức đối với sức bền của mô hình nông nghiệp toàn cầu. Giải pháp trước mắt cho tình thế hiện nay là hợp tác đa phương để khai thông vận tải biển, bình ổn giá phân bón, nhiên liệu. Về lâu dài, một trong các lựa chọn là đẩy mạnh chuyển giao công nghệ nông nghiệp thích ứng khí hậu cho các vùng trũng phát triển tại châu Á và châu Phi.