Tại khu dân cư Thượng Cảng, thành phố Thượng Hải, một khu phức hợp gồm 3 tòa nhà được thiết kế riêng để đáp ứng nhu cầu y tế, sinh hoạt và kết nối xã hội của người cao tuổi.

Tòa nhà thứ nhất có căng tin phục vụ các bữa ăn trong ngày; tòa nhà thứ hai bố trí phòng tập và thư viện; tòa nhà thứ ba là bệnh viện cộng đồng. Các dịch vụ được đặt ngay trong khu dân cư, giúp người cao tuổi thuận tiện tiếp cận và duy trì cuộc sống chủ động hơn.

Bà Yin Yi, cư dân khu Thượng Cảng, cho biết cuộc sống tại đây rất sôi động. Người cao tuổi có thể dùng bữa, tập luyện, đọc sách và trò chuyện với bạn bè trong cùng một khu vực.

“Chúng tôi không chỉ đang ‘tồn tại’, mà đang sống. Và sống rất vui”, bà Yin Yi chia sẻ.

Với những người cao tuổi, đặc biệt là người sống một mình, sự hiện diện của các dịch vụ y tế ngay trong khu dân cư còn mang lại cảm giác an toàn.

Bà Gu Huijuan cho biết từng có thời điểm huyết áp của bà tăng lên mức 190. Các bác sĩ tại bệnh viện cộng đồng đã nhanh chóng xử lý, điều chỉnh thuốc và kiểm tra sức khỏe hằng ngày, giúp huyết áp của bà ổn định trở lại.

Trong khi đó, bà Jiang Manying, người đã sống một mình 8 năm, cho biết hành lang tại nơi ở được nối thẳng với bệnh viện cộng đồng, giúp bà cảm thấy như luôn có một gia đình ở bên cạnh 24 giờ mỗi ngày.

Chính quyền địa phương cho biết mô hình được duy trì nhờ sự kết hợp giữa nguồn lực nhà nước, quỹ cộng đồng và sự tham gia của các tổ chức xã hội. Phần lớn dịch vụ được cung cấp miễn phí và mở cửa cho tất cả người cao tuổi trong khu vực.

Không chỉ tại Thượng Hải, Bắc Kinh và nhiều địa phương khác của Trung Quốc cũng đang triển khai các giải pháp để người cao tuổi dễ dàng tiếp cận dịch vụ xã hội thiết yếu ngay trong môi trường sống quen thuộc.

Tại một số khu vực, người cao tuổi chỉ cần đi bộ khoảng 15 phút từ nhà là có thể sử dụng bữa ăn đủ dinh dưỡng tại bếp ăn cộng đồng. Một số địa phương còn cung cấp mặt bằng miễn phí cho doanh nghiệp mở trung tâm chăm sóc người cao tuổi hoặc triển khai mô hình “một già, một trẻ”, nơi người cao tuổi vừa học tập, vui chơi, vừa chăm sóc trẻ nhỏ.

Để tiếp tục hoàn thiện hệ thống dưỡng lão, Bộ Dân chính Trung Quốc mới đây đã ban hành hướng dẫn xây dựng và quản lý mạng lưới dịch vụ chăm sóc người cao tuổi 3 cấp.

Mạng lưới gồm nền tảng quản lý cấp huyện, trung tâm dịch vụ chăm sóc người cao tuổi cấp thị trấn, phường và các điểm cung cấp dịch vụ tại thôn, làng.

Hệ thống này sẽ đảm nhiệm nhiều hoạt động, từ điều phối, quản lý dữ liệu đến cung cấp dịch vụ chăm sóc chuyên nghiệp, chăm sóc tại nhà, hỗ trợ bữa ăn và tổ chức các hoạt động văn hóa, giải trí cho người cao tuổi.

Mạng lưới dự kiến cơ bản hoàn thành vào năm 2029 và tiếp tục được hoàn thiện vào năm 2035. Mô hình được kỳ vọng giúp giảm áp lực cho các cơ sở dưỡng lão tập trung, đồng thời nâng cao chất lượng cuộc sống của người cao tuổi trong bối cảnh nhu cầu chăm sóc ngày càng tăng.

Câu chuyện tại Thượng Hải và chiến lược xây dựng mạng lưới chăm sóc 3 cấp cho thấy việc chăm sóc người cao tuổi không chỉ là trách nhiệm của mỗi gia đình, mà cần một hệ sinh thái đồng bộ từ chính sách, hạ tầng đến sự tham gia của cộng đồng.