Đây là dịp để tôn vinh những giá trị văn hóa được gìn giữ qua nhiều thế hệ và lan tỏa vai trò của văn hóa trong đời sống đương đại. Hướng tới hai sự kiện quan trọng này, Hội Di sản Văn hóa TP Hồ Chí Minh đã khởi động chuỗi chương trình kéo dài từ tháng 8 đến cuối năm, mở đầu bằng việc ra mắt Dự án Truyền thông Heritage Ho Chi Minh City 2026.

Di sản - nền tảng của công nghiệp văn hóa

Ngày 23/11/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 65/SL về bảo tồn cổ tích trên toàn quốc, đặt nền móng cho công tác gìn giữ di sản văn hóa dân tộc. Một năm sau, tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, Người khẳng định tư tưởng xuyên suốt: "Văn hóa soi đường cho quốc dân đi".

Từ năm 2005, ngày 23/11 được chọn là Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam. Đến năm 2026, ngày 24/11 chính thức trở thành Ngày Văn hóa Việt Nam. Đối với TP Hồ Chí Minh - nơi đang sở hữu kho tàng di sản ngày càng phong phú sau khi mở rộng địa giới hành chính - việc bảo tồn không còn dừng ở gìn giữ những giá trị sẵn có mà còn phải tìm cách đưa di sản đến gần hơn với đời sống đương đại.

Đó cũng là lý do Hội Di sản Văn hóa TP Hồ Chí Minh triển khai Dự án Truyền thông Heritage Ho Chi Minh City 2026, hướng tới xây dựng một hệ sinh thái kết nối các nhà nghiên cứu, nghệ nhân, đơn vị quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng. Thông qua dự án, những câu chuyện về di sản sẽ được truyền tải bằng nhiều hình thức mới, giúp người trẻ tiếp cận một cách gần gũi hơn.

Theo bà Lê Tú Cẩm - Chủ tịch Hội Di sản Văn hóa TP Hồ Chí Minh - di sản không chỉ lưu giữ ký ức của một vùng đất mà còn là nguồn lực quan trọng để phát triển công nghiệp văn hóa. Tuy nhiên không phải cái gì cũng được gọi là di sản nên cần có sự tham gia của giới chuyên môn để thẩm định cho chính xác. Ngoài ra muốn khai thác hiệu quả nguồn lực này cũng cần phải mở rộng sự kết nối giữa khu vực công và tư, giữa các địa phương, giữa Việt Nam với quốc tế, đồng thời tăng cường liên kết giữa giáo dục, truyền thông và du lịch nhằm hình thành hệ sinh thái công nghiệp văn hóa lấy di sản làm trung tâm.

Đưa di sản đến gần giới trẻ bằng công nghệ và sáng tạo

Tại sự kiện, Hội Di sản Văn hóa TP Hồ Chí Minh chính thức ra mắt Cổng Thông tin điện tử của Hội đánh dấu bước tiến trong quá trình chuyển đổi số. Cổng thông tin sẽ cung cấp dữ liệu về di sản, cập nhật các hoạt động của Hội và kết nối với fanpage Heritage Ho Chi Minh City để hình thành kênh truyền thông thống nhất dành cho công chúng.

Dự án có sự tham gia của các chuyên gia như TS. Nguyễn Thị Hậu - Tổng thư ký Hội Khoa học Lịch sử TP Hồ Chí Minh, NSND Kim Xuân, nhà văn - nhà báo Nguyễn Thị Ngọc Hải … cùng các đại sứ truyền thông là các nhà sáng tạo nội dung, những nghệ sĩ, gương mặt trẻ có tầm ảnh hưởng trên nền tảng số. 

Ngày 29/8, cuộc thi sáng tạo Heritage Creative 2026 sẽ được phát động tại Trường Đại học Văn hóa TP Hồ Chí Minh. Từ tháng 9 đến tháng 11, chuỗi talkshow và các workshop sẽ đến nhiều trường đại học, cao đẳng, tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận nguồn tư liệu chính thống, đồng thời khuyến khích đưa chất liệu di sản vào các sản phẩm sáng tạo.

Bên cạnh các hoạt động dành cho giới trẻ, Hội cũng sẽ tổ chức những buổi sinh hoạt chuyên môn về các vấn đề đang được quan tâm như chuyển đổi số, giảm phát thải trong lĩnh vực di sản gắn với phát triển du lịch bền vững và quyền sở hữu trí tuệ trong công nghiệp văn hóa. Theo bà Nguyễn Tú Cẩm, việc trang bị những kiến thức này là yêu cầu cần thiết để các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực văn hóa thích ứng với xu hướng phát triển mới và đáp ứng các tiêu chuẩn hợp tác quốc tế.

Điểm nhấn của chuỗi hoạt động sẽ là Heritage Festival, dự kiến diễn ra trong hai ngày 23-24/11 tại Bảo tàng Hồ Chí Minh và Công viên Bến Nhà Rồng nhân dịp kỷ niệm Ngày Di sản Văn hóa Việt Nam và Ngày Văn hóa Việt Nam. Chương trình gồm triển lãm, hoạt động trải nghiệm, các không gian sáng tạo và sự kiện Localist nhằm tôn vinh những cá nhân, tập thể có nhiều đóng góp trong việc gìn giữ, phát huy giá trị di sản địa phương.

Thông qua chuỗi hoạt động kéo dài nhiều tháng, Hội Di sản Văn hóa TP Hồ Chí Minh kỳ vọng từng bước xây dựng cộng đồng yêu di sản, để văn hóa không chỉ được gìn giữ mà còn trở thành nguồn cảm hứng sáng tạo, góp phần phát triển công nghiệp văn hóa và lan tỏa bản sắc của Thành phố trong đời sống đương đại.